اتیت میانی حاد در کودکان

اتیت میانی حاد در کودکان

به این عارضه اصطلاحا عفونت و التهاب گوش میانی هم گفته می شود که در بین کودکان بسیاری شایع است. اتیت میانی حاد معمولا با شروع سریع علائم و نشانه های التهابی در گوش میانی بروز می کند که در ادامه به آن ها بیشتر می پردازیم.

تشخیص زودهنگام و درمان این مشکل بسیار اهمیت دارد. چرا که می تواند موجب بروز خطرات جبران ناپذیری در فرد شود و راهی جز جراحی برای بهبود وضعیت کودک نباشد. برای پیشگیری از رخ دادن چنین حالتی پیشنهاد می کنیم در ادامه با ما همراه باشید.

علائم اتیت میانی حاد در کودکان

گفتیم که اتیت خاد میانی با برخی علائم بروز می کنند. اما این نشانه ها چیستند؟

• احساس درد در گوش
• بیقراری
• تب

این عارضه با بروز برخی از علائم التهابی نیز خود را نشان می دهد که عبارتند از تورم، قرمزی و گاها پارگی حاد پرده تمپان گوش.

تشخیص اتیت میانی حاد در کودکان

تشخیص این بیماری با معاینه گوش انجام می شود. فاکتورهایی که در شدت و نوع بیماری موثرند شامل آناتومی، فیزیولوژی، عفونت، فاکتورهای میزبان و فاکتورهای محیطی هستند.

مثلا آناتومی در افرادی که شکاف کام یا اختلال در عملکرد شیپور استاش دارند، حائز اهمیت است. به عنوان نمونه شیپور استاش در شیرخواران کوتاه تر و افقی تر است و در سن 7 سالگی شکل بالغین را به خود میگیرد اما لازم به ذکر است که حتی در بچه های سالم نیز عملکرد شیپور استاش مانند بالغین نیست.

در بسیاری از موارد، ویروس، عامل آغازین عفونت در مجاری تنفسی فوقانی است و نقش شروع کننده در عفونت گوش دارد.

آلرژی نیز در فاکتورهای میزبان با ایجاد ورم و التهاب در مخاط شیپور استاش و انسداد بینی باعث ورود ترشحات آلرژیک حاوی باکتری از نازوفارنکس به گوش میانی می شود.

کودکان با نقص ایمنی جدی ممکن است دچار عفونت گوش راجعه شوند. البته اکثر کودکان مستعد اتیت راجعه، ممکن است فقط اختلالات ایمونولوژیک خفیفی داشته باشند.

ریفلاکس مری و معده ممکن است عامل مسبب دیگری برای عفونت گوش باشد و درمان آنتی رفلاکس میتواند در برخی از کودکان مفید باشد.

اپیزودهای راجعه یعنی بیشتر از 3 بار در 6 ماه یا بیشتر از 4 بار در 1 سال در کودکان سفید پوست شایع تر است. در 6 تا 12 ماه اول زندگی در پیک قرار دارد و با افزایش سن کمتر می شود.

عوامل محیطی مانند حضور در مراکز مراقبت های روزانه، مواجهه با دود سیگار و آلودگی هوا نیز می توانند کمک کننده باشند.

با ترغیب تغذیه و شیر مادر در 6 ماه اول، پرهیز از تغذیه با شیشه شیر در حالت کاملا  خوابیده ، حذف مواجهه با دود سیگار و مواجهه کمتر کودک با کودکان دیگر می تواند به پیشگیری این بیماری کمک کند.

در درمان برای کودکان 6 تا 23 ماه با اتیت یک طرفه غیرشدید و همچنین کودکان 2 سال به بالا با اتیت یک یا دو طرفه غیرشدید، می توانیم بیمار را تحت نظر بگیریم. غیر شدید به معنای فقدان علائم و نشانه های بیماری شدید است و صرفا به صورت یک گوش درد خفیف در کمتر از 48 ساعت و حرارت کمتر از 39 درجه رخ می دهد. اگر در عرض 48 تا 72 ساعت شرایط تغییر نکند و یا بدتر شود، درمان دارویی برای کودک آغاز می شود که شامل درمان آنتی بیوتیک مناسب خوراکی است و گاه در بعضی از موارد به صورت تزریقی انجام می شود. در صورت عدم پاسخ، تمپانوسنتز جهت بررسی و کشت مایع گوش میانی انجام می گیرد.

درمان اتیت میانی حاد در کودکان

مدت درمان این بیماری در کودکان کم سنی که مبتلا به بیماری شدید هستند معمولا 10 روز توصیه می شود و در کودکان 2 تا 5 سال با علائم خفیف تا متوسط، یک دوره 7 روزه در نظر گرفته می شود.

در اتیت راجعه گاهی استفاده از آنتی بیوتیک پروفیلاکسی توصیه می شود. عمل لوزه سوم در کودکان با اتیت راجعه، تا کنون بهبود اندکی از خود نشون داده است ولی به عنوان خط اول توصیه نمی شود مگر این که به علت انسداد راه هوایی ضرورت داشته باشد.

مشکل دیگری که دیده می شود اتیت همراه با افیوژن یا مایع در گوش میانی است. در صورتی که به درمان دارویی پاسخی ندهد و یا با کاهش شنوایی زیادی همراه باشد، شیوه درمان جراحی در نظر گرفته می شود. در چه شرایطی می توان گفت بیماری در مقابل درمان دارویی واکنشی نشان نداده است؟

• زمانی که بیش از 4 ماه طول کشیده باشد.
• در این مدت با کاهش شنوایی پایدار همراه باشد.
• خطر مشکلات تکاملی را افزایش دهد.
• موجب آسیب رسانی به ساختار گوش میانی گردد.

روش دیگر، قرار دادن لوله تمپانوستومی است که از طریق برش یا تمپانوستومی در پرده تمپان گذاشته می شود و عمل لوزه سوم در صورتی که باعث گرفتگی و عفونت آدنوئید مزمن شده باشد، انجام می گیرد. این بیماران چند هفته پس از جراحی باید جهت معاینه گوش، مراجعه کنند و 6 تا 12 ماه پس از گذاشتن تیوب باید مجددا مورد ارزیابی قرار گیرند.

دکتر صفا صمدزاده

دکتر صفا صمدزاده
متخصص گوش و حلق و بینی، جراح پلاستیک بینی
دوران چهارساله تخصص خود را در بیمارستانهای امیر اعلم و امام خمینی تهران گذرانده است، وی در سال 1380 موفق به کسب بورد تخصصی در رشته گوش و حلق و بینی و جراحی سر و گردن گشته است و از آن زمان تاکنون هزاران عمل زیبایی از جمله موارد زیل انجام داده است :
• رینو پلاستی
• بلفاروپلاستی
• عمل زیبایی گوش
• تزریق فیلر
• تزریق چربی
• بوتاکس
در طی این مدت و با گذشت زمان ،مطابق با علم روز و روش جدید اعمال جراحی در جهت حفظ آناتومی و عملکرد بینی کوشیده است و سعی بر این دارد که عمل زیبایی بینی را با بهبود تنفس و فانکشن بینی به صورت اغلب بسته (اندونازال) انجام دهد که خوشبختانه تاکنون موفقیت آمیز بوده است.